Dragon
05-12-2008, 12:12 AM
Ejderhanın Kuyruğunda: Li İnsanlarının Kaybolan Dövmeleri
Li’de beş kabile yaşamaktaydı ki bunlar Çin’in Hainan Adası yerlileriydi. 2.000 yıldan daha önce ana topraklardan göç ettiklerine inanılmaktadır.
Hainan adasının yüzölçümü hemen hemen Tayvan kadar olup, rakımı Havai kadardır. “Hainan”ın anlamı “Denizin Güneyi”dir fakat Çinliler güneydeki topraklarına “Ejderhanın Kuyruğu” adını takmışlardır; Çin dünyasının sonunda yer alan ve bir zamanlar çok uzak ve Tibet ile Moğolistan’dan daha gizemli olduğu düşünülen vahşi yerdir.
Li’ler Çin’deki sınıflandırılmış ellibeş azınlıktan biridir, 15nci yüzyılda Han Çinlileri Li’leri yaşamakta oldukları Hainan Adaları sahillerinden güneydeki dağlara sürmüşlerdir. 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla, ateistik ideolojiyi belirlemiş komünist hükümet pochu mixin (batıl inançları çürütme) ve yifengyis (geçerli adetleri ve sosyal gelenekleri değiştirme) politikalarını uygulamıştır. Bu gelişmeler atalara ibadet edilmesi ve şamanizm üzerine kurulu olan, müzik, örgü ve dövme diğer belli başlı kurumları olan Li’nin ruhsal dinini kısa sürede çökertmiştir
Buna rağmen, pirinç tarımına dayalı Li ekonomisi hızlı bir şekilde gerilemesi sosyokültürel toplumun soyunun tükenmesine yol açtı. Hayatın ilahi, efsanevi ve rituel bileşenlerinin derinden gömülü oldukları element olan toprak, entegre edilmiş inanç sistemiyle sökülmez bir şekilde dokunmuş sosyal bir kumaşla Li’yi birarada tutmaktadır. Bu biçimdeki çevresel zincir, ortak bir hayat deneyimine sebep oldu, çevredeki her şey Li’nin varlığına tanıklık etmektedir ki buna fiziksel ve mental özellikler, ayrıca insanları yaşam sonrası hayata taşıdığına inanılan dövme gibi metafiziksel uygulamalar da dahildir.
Lİ DİNİ
Daha önce de belirtildiği üzere Li’ler ruhaniydiler. Ruhsal aktivitelerinde shamanlar kılavuzluk ederdi. Li shamanları ruhlar, ilahlar ve atalarıyla iletişim kurma becerileriyle fiziksel ile doğaüstü arasında bir aracı görevi görmekteydiler. Savaşta zaferi garanti etmek, avlanmak ve hastaları iyileştirmek için doğaüstü güçleri harekete geçirirlerdi. Başarılı aracılara bahşedilen ruhsal iyilikler, ancak düzgün kanallar aracılığıyla aktive edilebilirdi: yani dağların ve ataların ruhları shaman tarafından kurbanlarla düzgün bir şekilde “beslenmesi” gerekiyordu. Eğer ki ruhlar düzgün bir şekilde teskin edilmezlerse, insanlara karşı agresif ve kötü niyetli olabilmekte, köye hastalık ve kötü şans getirebilmekteydiler.
Li konseptinde hastalık ile Batıdaki hastalık kastedilmemekteydi; hastalık bir çeşit cezaydı, sosyal düzenin bozulmasıydı ve bunun sebebi sosyal sorumlulukların yerine getirilmemesiydi. Bazen ruhlar için kurbanlar kanla yapılırdı ve daha öncelerdeki Li kafaavcılığı uygulamasıyla bağlantılıydı. Shamanlar sadece ritüellerde kullanmak üzere insan kanı temin etmez aynı zamanda katledilmiş düşmanların kesilmiş kafalarını köyün girişine gömmek üzere hazırlarlardı, bu işlemin “savaş-ölülerinin” ruhlarını köyün korucusu haline getirdiğine inanılırdı.
Li shamanları toplumda çok saygın bir yere sahip olmalarına rağmen ekonomik durumları diğer kişilerde farklı değildi çünkü diğerleri gibi pirinç tarlalarında çalışırlardı. Pirinç tarlalarında, pirincin ekilmesi ve hasat edilmesi zamanında bütün aile çalışırdı. Çoğu zaman diğer köylerden gelen akrabalar ilave insangücü sağlarlardı ve kolektif çalışma sadece köyler arası haneleri birbirine bağlayan daha geniş bir sosyoekonomik ağ değil aynı zamanda bunları kontrol eden ilahlara dua edilmesi için de ruhsal bir platform oluştururdu.
Tarlalarda çalışan kadınlar ahenkli bir şekilde çeşitli şarkılar söylerlerdi. Bu şarkılarda, dağ ve ağaç ruhlarının adları çağrılır ve toprağın işlenmesi nedeniyle verilen rahatsızlıktan dolayı özür dilenirdi. Li’lerin gözünde tüm müziksel aktiviteler ki buna müzikal enstrümanlarla yapılan performanslar da dahildir, insanların ekinleri koruyan ruhlarla iletişim kurmalarını sağlayan güçlü bir araçtı. Daha da önemlisi, başarılı performans atalarını memnun ederdi ve temsilcilerinin yeniden oluşmasına sebep olurdu ve dönem dönem zaman içerisinde hatıralar yaratırdı.
Basadung Li kadınların vücut dövmesi çizimleri. Stübel’in 1930’ların başlarındaki Hainan Adası ziyareti sırasında, sadece belirli biçimlerde dövme izlerine rastlanırdı. Bowling Green Üniversitesi’nden Dr. Philip Xie’ye göre bugünlerde Hainan Adası’nda yüz dövmelerine oldukça az rastlanıyor. Dr. Xie, Li köylerini ziyaret ettiğinde sadece kol ve bacak dövmeleri gördüğünü belirtmiştir.
Basadung Li el ve bacak dövmeleri 1930. Basadung kadınlarının evlenmeden önce ellerine dövme yaptırmaları uygun değildi. Alman etnolojist Hans Stübel’e göre Li dövmelerinin kökü efsanelere dayanmaktadır: “Li’nin atasının bir kızı vardı ve karısı bu çocuğun doğumundan kısa bir süre sonra ölmüştü. Sonrasında bir ibibik kuşu bu çocuğu hububatla beslemiştir. Bunun anısına Li kadınları kuşlar kadar renkli görünmek için kendilerine dövme yapmaktadırlar. Belki de dövme olarak ibibik kuşunun kanadının üzerindeki desenleri yapmalılar.”
At eyeri dokuma tezgahında etek diken bir Basadung Li kadını 1930. İ.Ö. birinci yüzyılda Li kadınlarının evde pamuk eğirdikleri kayıtlara geçmiştir ki sonrasında bunlar boyanarak giyecek olmak üzere dokunurdu. Qing Hanedanlığı sırasında zarif desenler olarak kuşlar, böcekler, hayvanlar, çiçekler, yıldızlar ve diğer semavi objeler içeren sırmanın “bulutlar kadar büyüleci” olduğu varsayılmaktaydı.
Basadung Li kadının geometrik dövmeleri, 1930.
Lİ DÖVMECİLİĞİ
Li kültür ve kozmolojisi sadece muziki geleneklerinde yer almıyordu; aynı zamanda dövmelerin yüzünde de vardı. Tüm Li gruplarında dövmeler vardı; erkeklerin bileklerinde şifa amaçlı mavi halka dövmeleri olmasına rağmen uygulama kadınlar arasında daha yaygındı. Dövme desenleri ve motifleri her kabilede farklıydı ve bazen aileler arasında bile farklıydı. 1930’larda National Geographic Dergisi için çalışan yazarlardan birisi kadınların dövmelerine bakılarak “köyü, sosyal duruşunu ve kimliğinin” okunabileceğini belirtmiştir; kadının dokunmuş giysileri de benzer bilgileri sağlamaktadır.
Basadung kabilesinden bir Li kızı onüç ya da ondört yaşına geldiğinde, akraba olması şart olmayan yaşlı bir kadın, genç kızın ensesine, sonra yüzüne ve boğazına dört veya beş gün içerisinde dövme yapardı. Sonraki üç yıl içerisinde, aileden birisi ölüp de dövme uygulamaları kesintiye uğramaz ise, kollarına ve ayaklarına dövme yapılırdı. Desenler deriye Çin mürekkebiyle aktarılır; daha sonra bir dikenle deri yarılır ve yaranın içerisine su ile karıştırılmış is ovularak yedirilirdi.
Meifu basit bir şekilde Basadung uygulamasına bağlı kaldı, diğer gruplar ise boğazdan iki çift çizgi halinde inen çene dövmesini yarattılar. Bu çift çizgiler vücudun üst kısmında devam ederdi ve göğüsler üzerinden aşağıya inerek göbeğe ulaşır ve göbek deliğiyle buluşarak göbek deliğini çevrelerlerdi.
Li dövmeleri bir kadının evlenecek hale geldiğini gösterirdi ve geleneksel olarak rituelin yanı sıra köy merkezinde bir de ergenlik seremonisi düzenlenirdi. 1930’larda röpörtaj yapılan Li kadınları dövmelerinin sadece kendilerini güzel yapmadığını, aynı zamanda ölümden sonra atalarının kendilerini tanımalarını sağladığını belirtmişlerdir.
YOKOLMAKTA OLAN DÖVMELER
Bugün itibariyle Hainan artık uzak ve “Ejderhanın Kuyruğu”nda yer alan mistik vahşi yer değildir. Geleneksel dövmeler artık sadece bir avuç yaşlı kadının vücudunda bulunuyor. Daimi parçalar kaldıkça, sadece bir grubun değil birbirini takip eden jenerasyonların yarattığı silinemez geçmişe kısa bir bakış sağlıyor ki kültürel uygulama bir zamanlar Li dövme kültürünün kaynağını oluşturan ritüelleri, efsaneleri ve doğayı birleştirmiştir.
Yasal Uyarı: Bu yazılar dragon tattoo piercing(ilyas Yılmaz) a aittir. Noterden onaylıdır, kopyalanması veya değiştirilmesi halinde yasal işlem yapılacaktır.
Li’de beş kabile yaşamaktaydı ki bunlar Çin’in Hainan Adası yerlileriydi. 2.000 yıldan daha önce ana topraklardan göç ettiklerine inanılmaktadır.
Hainan adasının yüzölçümü hemen hemen Tayvan kadar olup, rakımı Havai kadardır. “Hainan”ın anlamı “Denizin Güneyi”dir fakat Çinliler güneydeki topraklarına “Ejderhanın Kuyruğu” adını takmışlardır; Çin dünyasının sonunda yer alan ve bir zamanlar çok uzak ve Tibet ile Moğolistan’dan daha gizemli olduğu düşünülen vahşi yerdir.
Li’ler Çin’deki sınıflandırılmış ellibeş azınlıktan biridir, 15nci yüzyılda Han Çinlileri Li’leri yaşamakta oldukları Hainan Adaları sahillerinden güneydeki dağlara sürmüşlerdir. 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla, ateistik ideolojiyi belirlemiş komünist hükümet pochu mixin (batıl inançları çürütme) ve yifengyis (geçerli adetleri ve sosyal gelenekleri değiştirme) politikalarını uygulamıştır. Bu gelişmeler atalara ibadet edilmesi ve şamanizm üzerine kurulu olan, müzik, örgü ve dövme diğer belli başlı kurumları olan Li’nin ruhsal dinini kısa sürede çökertmiştir
Buna rağmen, pirinç tarımına dayalı Li ekonomisi hızlı bir şekilde gerilemesi sosyokültürel toplumun soyunun tükenmesine yol açtı. Hayatın ilahi, efsanevi ve rituel bileşenlerinin derinden gömülü oldukları element olan toprak, entegre edilmiş inanç sistemiyle sökülmez bir şekilde dokunmuş sosyal bir kumaşla Li’yi birarada tutmaktadır. Bu biçimdeki çevresel zincir, ortak bir hayat deneyimine sebep oldu, çevredeki her şey Li’nin varlığına tanıklık etmektedir ki buna fiziksel ve mental özellikler, ayrıca insanları yaşam sonrası hayata taşıdığına inanılan dövme gibi metafiziksel uygulamalar da dahildir.
Lİ DİNİ
Daha önce de belirtildiği üzere Li’ler ruhaniydiler. Ruhsal aktivitelerinde shamanlar kılavuzluk ederdi. Li shamanları ruhlar, ilahlar ve atalarıyla iletişim kurma becerileriyle fiziksel ile doğaüstü arasında bir aracı görevi görmekteydiler. Savaşta zaferi garanti etmek, avlanmak ve hastaları iyileştirmek için doğaüstü güçleri harekete geçirirlerdi. Başarılı aracılara bahşedilen ruhsal iyilikler, ancak düzgün kanallar aracılığıyla aktive edilebilirdi: yani dağların ve ataların ruhları shaman tarafından kurbanlarla düzgün bir şekilde “beslenmesi” gerekiyordu. Eğer ki ruhlar düzgün bir şekilde teskin edilmezlerse, insanlara karşı agresif ve kötü niyetli olabilmekte, köye hastalık ve kötü şans getirebilmekteydiler.
Li konseptinde hastalık ile Batıdaki hastalık kastedilmemekteydi; hastalık bir çeşit cezaydı, sosyal düzenin bozulmasıydı ve bunun sebebi sosyal sorumlulukların yerine getirilmemesiydi. Bazen ruhlar için kurbanlar kanla yapılırdı ve daha öncelerdeki Li kafaavcılığı uygulamasıyla bağlantılıydı. Shamanlar sadece ritüellerde kullanmak üzere insan kanı temin etmez aynı zamanda katledilmiş düşmanların kesilmiş kafalarını köyün girişine gömmek üzere hazırlarlardı, bu işlemin “savaş-ölülerinin” ruhlarını köyün korucusu haline getirdiğine inanılırdı.
Li shamanları toplumda çok saygın bir yere sahip olmalarına rağmen ekonomik durumları diğer kişilerde farklı değildi çünkü diğerleri gibi pirinç tarlalarında çalışırlardı. Pirinç tarlalarında, pirincin ekilmesi ve hasat edilmesi zamanında bütün aile çalışırdı. Çoğu zaman diğer köylerden gelen akrabalar ilave insangücü sağlarlardı ve kolektif çalışma sadece köyler arası haneleri birbirine bağlayan daha geniş bir sosyoekonomik ağ değil aynı zamanda bunları kontrol eden ilahlara dua edilmesi için de ruhsal bir platform oluştururdu.
Tarlalarda çalışan kadınlar ahenkli bir şekilde çeşitli şarkılar söylerlerdi. Bu şarkılarda, dağ ve ağaç ruhlarının adları çağrılır ve toprağın işlenmesi nedeniyle verilen rahatsızlıktan dolayı özür dilenirdi. Li’lerin gözünde tüm müziksel aktiviteler ki buna müzikal enstrümanlarla yapılan performanslar da dahildir, insanların ekinleri koruyan ruhlarla iletişim kurmalarını sağlayan güçlü bir araçtı. Daha da önemlisi, başarılı performans atalarını memnun ederdi ve temsilcilerinin yeniden oluşmasına sebep olurdu ve dönem dönem zaman içerisinde hatıralar yaratırdı.
Basadung Li kadınların vücut dövmesi çizimleri. Stübel’in 1930’ların başlarındaki Hainan Adası ziyareti sırasında, sadece belirli biçimlerde dövme izlerine rastlanırdı. Bowling Green Üniversitesi’nden Dr. Philip Xie’ye göre bugünlerde Hainan Adası’nda yüz dövmelerine oldukça az rastlanıyor. Dr. Xie, Li köylerini ziyaret ettiğinde sadece kol ve bacak dövmeleri gördüğünü belirtmiştir.
Basadung Li el ve bacak dövmeleri 1930. Basadung kadınlarının evlenmeden önce ellerine dövme yaptırmaları uygun değildi. Alman etnolojist Hans Stübel’e göre Li dövmelerinin kökü efsanelere dayanmaktadır: “Li’nin atasının bir kızı vardı ve karısı bu çocuğun doğumundan kısa bir süre sonra ölmüştü. Sonrasında bir ibibik kuşu bu çocuğu hububatla beslemiştir. Bunun anısına Li kadınları kuşlar kadar renkli görünmek için kendilerine dövme yapmaktadırlar. Belki de dövme olarak ibibik kuşunun kanadının üzerindeki desenleri yapmalılar.”
At eyeri dokuma tezgahında etek diken bir Basadung Li kadını 1930. İ.Ö. birinci yüzyılda Li kadınlarının evde pamuk eğirdikleri kayıtlara geçmiştir ki sonrasında bunlar boyanarak giyecek olmak üzere dokunurdu. Qing Hanedanlığı sırasında zarif desenler olarak kuşlar, böcekler, hayvanlar, çiçekler, yıldızlar ve diğer semavi objeler içeren sırmanın “bulutlar kadar büyüleci” olduğu varsayılmaktaydı.
Basadung Li kadının geometrik dövmeleri, 1930.
Lİ DÖVMECİLİĞİ
Li kültür ve kozmolojisi sadece muziki geleneklerinde yer almıyordu; aynı zamanda dövmelerin yüzünde de vardı. Tüm Li gruplarında dövmeler vardı; erkeklerin bileklerinde şifa amaçlı mavi halka dövmeleri olmasına rağmen uygulama kadınlar arasında daha yaygındı. Dövme desenleri ve motifleri her kabilede farklıydı ve bazen aileler arasında bile farklıydı. 1930’larda National Geographic Dergisi için çalışan yazarlardan birisi kadınların dövmelerine bakılarak “köyü, sosyal duruşunu ve kimliğinin” okunabileceğini belirtmiştir; kadının dokunmuş giysileri de benzer bilgileri sağlamaktadır.
Basadung kabilesinden bir Li kızı onüç ya da ondört yaşına geldiğinde, akraba olması şart olmayan yaşlı bir kadın, genç kızın ensesine, sonra yüzüne ve boğazına dört veya beş gün içerisinde dövme yapardı. Sonraki üç yıl içerisinde, aileden birisi ölüp de dövme uygulamaları kesintiye uğramaz ise, kollarına ve ayaklarına dövme yapılırdı. Desenler deriye Çin mürekkebiyle aktarılır; daha sonra bir dikenle deri yarılır ve yaranın içerisine su ile karıştırılmış is ovularak yedirilirdi.
Meifu basit bir şekilde Basadung uygulamasına bağlı kaldı, diğer gruplar ise boğazdan iki çift çizgi halinde inen çene dövmesini yarattılar. Bu çift çizgiler vücudun üst kısmında devam ederdi ve göğüsler üzerinden aşağıya inerek göbeğe ulaşır ve göbek deliğiyle buluşarak göbek deliğini çevrelerlerdi.
Li dövmeleri bir kadının evlenecek hale geldiğini gösterirdi ve geleneksel olarak rituelin yanı sıra köy merkezinde bir de ergenlik seremonisi düzenlenirdi. 1930’larda röpörtaj yapılan Li kadınları dövmelerinin sadece kendilerini güzel yapmadığını, aynı zamanda ölümden sonra atalarının kendilerini tanımalarını sağladığını belirtmişlerdir.
YOKOLMAKTA OLAN DÖVMELER
Bugün itibariyle Hainan artık uzak ve “Ejderhanın Kuyruğu”nda yer alan mistik vahşi yer değildir. Geleneksel dövmeler artık sadece bir avuç yaşlı kadının vücudunda bulunuyor. Daimi parçalar kaldıkça, sadece bir grubun değil birbirini takip eden jenerasyonların yarattığı silinemez geçmişe kısa bir bakış sağlıyor ki kültürel uygulama bir zamanlar Li dövme kültürünün kaynağını oluşturan ritüelleri, efsaneleri ve doğayı birleştirmiştir.
Yasal Uyarı: Bu yazılar dragon tattoo piercing(ilyas Yılmaz) a aittir. Noterden onaylıdır, kopyalanması veya değiştirilmesi halinde yasal işlem yapılacaktır.